Prezent dla scytyjskiego wodza/ Gift for the Scythian commander

- Wodzu, wodzu, przyniosłem ci prezent!
- Bardzo ładny, masz, napij się, zasłużyłeś

- Master, master, I brought you a gift
- Very nice, have a drink, you deserve it.

Dowództwo Scytów - diorama oparta na ilustracji Angusa McBride'a z poświęconego Scytom Osprey'a.

Młody scytyjski wojownik przynosi swojemu wodzowi głowę pokonanego wroga. Wojownik to konny łucznik. Ma przy sobie gorytos - pokrowiec na łuk i strzały.

Wódz ma bogato zdobioną zbroję łuskową oraz nagolenniki, najprawdopodobniej greckiego pochodzenia. Posiada zarówno miecz, jak i łuk w bogato zdobionym gorytosie. Ofiaruje wojownikowi w nagrodę rytualną złotą czarę. Jego ubiór i zbroja wzorowane są na znaleziskach wykopanych w kurhanach na Krymie.


Scytowie, jak wiele innych ludów koczowniczych zbierali czasem trofea w postaci głów wrogów. Z walką wiązało się u nich wiele rytuałów. Na przykład młody wojownik miał długie włosyt i mógł je ściąć dopiero po pokonaniu pierwszego przeciwnika. Od razu można było więc rozpoznać czy oddział składa się z wojowników doświadczonych czy też nowicjuszy.

Scythian command - diorama based on Angus McBride's illustration in Osprey album on Scythians.

Young Scythian warrior offers his commander a head of the slain enemy. The warrior is a horse archer. He has a gorytos for carrying both bow and arrows.


Commander has a richly decorated scale armour and graves, probably of Greek origin. He has a sword and richly decorated gorytos. He rewards the warrior with a ritual golden cup. His armour and outfit is based on finds in Crimean burial mounds.

Scythians as many other nomadic peoples were sometimes collecting heads of fallen enemies as trophies. They had many rituals associated with war. For example a young warrior had a long hair and could cut it only when he has beaten his first enemy. Thanks to this it was easy to tell whether a unit is composed of exprerienced or inexperienced warriors.

Kynoskefalaj 364 p.n.e./ Cynoscephalae 364 BC (4)

W starciu hoplitów jeden z oddziałów Pelopidasa ostał rozbity i zaczął uciekać/ One of Pelopidas' hoplite units was broken and started to flee.

W centrum hoplici obu stron zwarli się w walce/ In the centre hoplites clash

Jeden z oddziałów hoplitów Pelopidasa ucieka, ale elitarni hoplici Aleksandra też ponieśli straty i zostali zdezorganizowani, a później rozbici.
One of Pelopidas' hoplite iunits flees, however elite hoplites of Alexander also syuffer causalties and become distrupted and later broken.

Na lewym skrzydle Aleksandra trwa zażarta walka./ Fierce fighting on Alexander's left wing

Walki hoplitów były decydującą częścią bitwy. Armia Pelopidasa straciła w nich w sumie cztery oddziały, a Aleksandra dwa, a z wcześniejszą lekka jazdą oraz dwoma jednostkami lekkiej piechoty dawało to siedem rozbitych oddziałów i załamanie armii. Sukces procarzy Aleksandra, którzy rozbili lekką piechotę przeciwnika nie zmienił już wyniku bitwy. Mieszkańcy Feraj mogli świętować zwycięstwo. Historia została zmieniona.

Hoplite fights were decisive. Pelopidas' army lost four units of hoplites breaking two of Alexander's army. With earlier causalties - light horse and two light foot units Pelopidas' army has reached the breakpoint. Success of Pelopidas' slingers that defeated enemy light foot couldn,t change the result. Citizens of Pherae could celebrate victory. History was changed.

Kynoskefalaj 364 p.n.e./ Cynoscephalae 364 BC (3)

 Pierwsza wymiana oszczepów i pocisków z proc bardziej udana dla sił Aleksandra. Udaje się im zdezorganizować dwa oddziały przeciwnika, kosztem jednego zdezorganizowanego swojego.

First exchange of javelins and sling projectiles more successful for the Alexander's forces that dissorganised two enemy units on the cost of one of their.

 Lekka jazda Pelopidasa, która walczyła dzielnie w poprzednich turach uległa przewadze wroga i pomimo prób jednego ze strategów starającego się ją zreorganizować zaczęła uciekać z pola walki.

Pelopidas' light horse that vailantly held the enemy finally broke because of the enemy's supperiority and fled despite the fact that one of the strategists of the army tried to reorganise the unit.

 Po ucieczce lekkiej jazdy Pelopidasa na lewym skrzydle Aleksandra jego hoplici starli się z przeciwnikiem.
 After light horse has fled first Alexander's hoplites clash with the enemy.

 W centrum elitarne oddziały hoplitów Aleksandra zbliżają się do wroga.
In the centre Alexander's elite hoplites approach tyhe enemy line

 Sytuacja po pierwszych walkach i ostrzałach/ Situation against first barrages and clashes

W kolejnej turze lekka piechota obu stron starła się w walce wręcz. Starcie było szybkie i krwawe. Dwa oddziały Pelopidasa i jeden Aleksandra zostały rozbite. Na tym skrzydle armii Pelopidasa pozostali procarze oraz średnia piechota.
In the next turn light foot clash. The melee was short and bloody. Result - two Pelopidas' and one Alexander's unit broken. On this wing Pelopidas had only slingers and medium foot left.

Kynoskefalaj 364 p.n.e./ Cynoscephalae 364 BC (2)

 Pierwsze zwarły sie oddziały lekkiej jazdy obu stron/ Light horse units were first to clash

 Początkowo lekka jazda Pelopidasa brała górę i zdezorganizowała przeciwnika, zadając mu straty.
At the beginning Pelopidas' light horse was victorious disorganising the enemy which suffered first causalties.

 Na prawym skrzydle armii Aleksandra lekka piechota osiągnęła sukces jako pierwsza zajmując wzgórze.
On Alexander's right light foot gained success ossupying top of the hill.

 Na pomoc lekkiej jeździe Aleksandra ruszył oddział hoplitów / Alexander's light horse gained support from the nearby hoplite unit

.

Przybycie Aleksandra oraz klejnego oddziału hoplitów zmienia przebieg starcia lekkiej jazdy.
Appearance of Alexander and another hoplite unit changes course of the light horse clash

Kynoskefalaj 364 p.n.e./ Cynoscephalae 364 BC (1)

W roku 364 p.n.e. w Tessalii trwała wojna domowa. Działania Aleksandra - tyrana z Feraj spowodowały opór Tessalów z innych miast, którzy wezwali na pomoc Tebańczyków. Na czele idących im na pomoc przeciwnikom Aleksandra stanął Pelopidas. Pod Kynoskefalaj jego idące w kolumnie siły zostały niespodziewanien zaatakowanew przez armię Feraj.

In 364 bc civil war was raging in Thesssaly. Actions of Alexander - tyrant of Pherae caused resistance from Thessalians from other cities. They called for help from Thebes. Pelopiodas was commanding the army that was coming for help. At Cynoscephalae his forces marching in a collumn were attacked by Pherae's army.

Po lewej stronie wzgórza siły Pelopidasa - tessalowie i sprzymierzeni tebańscy hoplici maszerują w kolumnie. Na pierwszym planie tessalska jazda. Po prawej stronie wzgórza hoplici i inne oddziały Aleksandra z Feraj.
On the left side of the hill Pelopidas' forces - Thessalians and allied Theban hoplites march in collumn. In the foreground Thessalian cavalry. On the right side hoplites and other Alexander's forces.

 Hoplici Aleksandra z Feraj szykują się do ataku/ Alexander's hoplites prepare to attack

 Jazda Aleksandra z Feraj/ Alexander's cavalrymen

 i znajdująca się naprzeciwko niej elitarna kawaleria Pelopidasa/ and Pelopidas' elite cavalry facing them

 Siły Aleksandra ruszyły do przodu na całym froncie. Jazda usunęła się, aby zrobić miejsce hoplitom z lewego skrzydła
Zlexander's forces move forward on the entire front. Cavalry has made more space for the left wing hoplites to maneouver.

Hoplici oraz kawaleria Aleksandra z Feraj na lewym skrzydle zbliżają się do tessalskiej kawalerii jego przeciwników.
Hoplites and Alexander's cavalry on the left wing getting near Thessalian cavalry.

Hoplici oraz lekka piechota z procami i oszczepami na lewym skrzydle armii Pelopidasa.
Hoplites and light foot on the Pelopidas' left wing.

Greccy łucznicy cd./ More Greek archers

Dwa kolejne standy greckich łuczników wykonane, a to oznacza, że teraz przede mną jedynie masy falangitów oraz "macedońska" jazda.

Łucznicy byli stosowani jako harcownicy, w luźnej formacji. Strzelanie z łuku w epoce klasycznej uważano za niehonorowe, pasujące do "barbarzyńców" ze wschodu. Od czasów Wojny Peloponeskiej sytuacja ta zaczęła się zmieniać. łucznicy i inne rodzaje lekkiej piechoty okazali się bardzo przydatni.

W czasach hellenistycznych lekka piechota, w tym łucznicy, byli już niezbędnym elementem armii. Najlepsi łucznicy pochodzący z Krety za swoje usługi domagali się całkiem wysokiej zapłaty. W armiach sukcesorów łucznikami byli już nie tylko najbiedniejsi, których nie stać było na pancerze, ale również przeszkoleni specjaliści.

Two more stands of Greek archers finished and this means that all that is left for the Lysimachid army is a mass of phalangites and "macedonian" cavalry.

Archers were used as skirmishers in loose formation. Archery in a classical period was regarded as unhonorary way of fighting, typical for "barbarians" from the east. Since the Peloponesian War it has started to change because archers and other types of light foot proved to be very useful.

In hellenistic period light infantry, including archers, was already an important part of nearly every hellenistic army. Best archers from Crete were gaining very high pay. In successors armies archeres were vcoming not only from the poorest groups of the society that couldn't affors armour. Often they were skilled professionals.